{"id":3050,"date":"2025-09-28T14:40:42","date_gmt":"2025-09-28T12:40:42","guid":{"rendered":"https:\/\/photon55.nl\/?p=3050"},"modified":"2025-12-16T18:28:02","modified_gmt":"2025-12-16T17:28:02","slug":"diffractie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/2025\/09\/28\/diffractie\/","title":{"rendered":"Diffractie"},"content":{"rendered":"\n

Wat is diffraction (diffractie<\/a>)?<\/p>\n\n\n\n

Diffractie is een natuurkundig verschijnsel waarbij lichtgolven buigen en uitwaaieren wanneer ze langs een rand of door een kleine opening (zoals het diafragma van een lens) gaan.
Omdat licht zich als een golf gedraagt, kan het niet oneindig strak door een kleine opening bewegen, het spreidt uit.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Effect op cameralenzen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

In fotografie betekent dit:<\/p>\n\n\n\n

Beperking van scherpte\/resolutie:
Bij kleine diafragma\u2019s (bijvoorbeeld f\/16, f\/22 en kleiner) gaat diffractie overheersen. Daardoor wordt het beeld minder scherp, ook al ligt de scherpstelling perfect.<\/p>\n\n\n\n

Verminderd microcontrast:
Fijne details, zoals gras, haar of textuur in gebouwen, verliezen contrast en zien er wat “zachter” of “wolliger” uit.<\/p>\n\n\n\n

Beperkt nut van hoge megapixels:
Een sensor met bijvoorbeeld 50+ megapixels kan bij f\/22 niet zijn volle detailniveau laten zien, omdat diffractie de lens al fysiek begrenst.<\/p>\n\n\n\n

Wanneer treedt diffractie op?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De invloed hangt af van:<\/p>\n\n\n\n

Diafragmaopening<\/a>: hoe kleiner (hoger f-getal), hoe sterker het effect.<\/p>\n\n\n\n

Sensorformaat en pixelgrootte: hoe kleiner de pixels, hoe sneller diffractie zichtbaar wordt. (Bij een full-frame valt het later op dan bij een compacte sensor met dezelfde f-getallen.)<\/p>\n\n\n\n

Hoe verminderen of voorkomen?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Helemaal voorkomen kan niet (het is natuurkunde), maar je kunt het w\u00e9l slim beperken:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Gebruik een \u201csweet spot\u201d diafragma
    De meeste lenzen zijn het scherpst rond f\/5.6 \u2013 f\/8 (afhankelijk van lens en sensor). Daar is er een balans: weinig lensfouten en nog nauwelijks diffractie.<\/li>\n\n\n\n
  2. Vermijd onnodig kleine diafragma\u2019s
    Gebruik f\/16 of f\/22 alleen als je \u00e9cht maximale scherptediepte nodig hebt (bijvoorbeeld in landschappen of macro\u2019s).<\/li>\n\n\n\n
  3. Focus stacking als alternatief
    Voor landschappen of macrofotografie: meerdere foto\u2019s op verschillende scherpstelafstanden maken bij een \u201coptimaal\u201d diafragma (bv. f\/8) en later digitaal samenvoegen \u2192 groot scherptebereik z\u00f3nder diffractie.<\/li>\n\n\n\n
  4. Slim gebruik van sensor en belichting<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Bij grotere sensoren (full-frame of middenformaat) heb je minder snel last.<\/p>\n\n\n\n

    Met ND-filters<\/a> kun je lange sluitertijden bereiken zonder naar f\/22 te hoeven.<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Nabewerking
      Software (zoals Lightroom of DxO) kan wat detail terughalen met deconvolutie-sharpening, maar het herstelt nooit alles.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      Hier zie je het effect van diffractie in een gesimuleerde vergelijking:<\/p>\n\n\n\n

      \"\"<\/figure>\n\n\n\n

      f\/4 \u2192 scherpe lijnen, veel detail.<\/p>\n\n\n\n

      f\/8 \u2192 nog steeds scherp, dit is meestal de \u201csweet spot\u201d van de lens.<\/p>\n\n\n\n

      f\/22 \u2192 de randen vloeien in elkaar; fijne details verdwijnen door diffractie.<\/p>\n\n\n\n

      Hier zie je een visueel voorbeeld:<\/p>\n\n\n\n

      \"\"<\/figure>\n\n\n\n

      f\/4 \u2192 het schaakbord is scherp en contrastrijk.<\/p>\n\n\n\n

      f\/8 \u2192 nog steeds scherp, dit is vaak het optimale diafragma.<\/p>\n\n\n\n

      f\/22 \u2192 de randen vloeien in elkaar; fijne details verdwijnen door diffractie.<\/p>\n\n\n\n

      Conclusie:<\/strong>
      Diffractie is het buigen van lichtgolven door kleine openingen, wat leidt tot zachtere beelden bij kleine diafragma\u2019s.
      Om dit te beperken gebruik je best de \u201csweet spot\u201d van je lens (f\/5.6\u2013f\/8), en als je meer scherptediepte nodig hebt: liever focus stacking of filters, in plaats van extreem hoge f-getallen.<\/p>\n\n\n\n

      <\/div>\n\n\n\n
      \n
      <\/div>\n\n\n\n
      <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
      <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Wat is diffraction (diffractie)? Diffractie is een natuurkundig verschijnsel waarbij lichtgolven buigen en uitwaaieren wanneer ze langs een rand of door een kleine opening (zoals het diafragma van een lens) gaan.Omdat licht zich als een golf gedraagt, kan het niet oneindig strak door een kleine opening bewegen, het spreidt uit.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3061,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"ngg_post_thumbnail":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1,17,77],"tags":[60,58],"class_list":["post-3050","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-algemeen","category-lenzen-en-ander-glaswerk","category-natuurkunde","tag-belichting","tag-objectief","has-thumb"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/360_F_588737722_8XNm0oft338pY3qNekYYzvjFPIkbaXHf.jpg?fit=360%2C360&ssl=1","jetpack-related-posts":[{"id":3118,"url":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/2025\/12\/15\/tyndall-effect\/","url_meta":{"origin":3050,"position":0},"title":"Tyndall\u2011effect","author":"John","date":"15 december 2025","format":false,"excerpt":"Fotografen zoeken vaak naar het Tyndall\u2011effect omdat het een krachtige manier biedt om licht en atmosfeer in een foto zichtbaar te maken. Het Tyndall effect wordt ook wel Jacobsladders genoemd en geeft een visueel dramatische sfeer. Het Tyndall\u2011effect laat lichtstralen door een fijne suspensie en collo\u00efd van deeltjes (stof, nevel,\u2026","rel":"","context":"In "Algemeen"","block_context":{"text":"Algemeen","link":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/category\/algemeen\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/JT1_4129-e1768331127663.jpg?fit=500%2C333&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":908,"url":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/2023\/11\/30\/gedrag-van-licht\/","url_meta":{"origin":3050,"position":1},"title":"Gedrag van licht","author":"John","date":"30 november 2023","format":false,"excerpt":"Licht is een vorm van elektromagnetische straling en gedraagt zich als een deeltje (foton) en als een golf. Het maakt deel uit van het elektromagnetische spectrum, dat verschillende soorten elektromagnetische golven omvat zoals radiogolven, microgolven, infraroodstraling, zichtbaar licht, ultraviolette straling, r\u00f6ntgenstraling en gammastraling. Zichtbaar licht is het deel van het\u2026","rel":"","context":"In "Belichting"","block_context":{"text":"Belichting","link":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/category\/belichting\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/HERF0006_VAC2023-scaled-e1700133455684.jpg?fit=500%2C333&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":2035,"url":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/2024\/11\/24\/10-redenen-voor-50mm\/","url_meta":{"origin":3050,"position":2},"title":"10 redenen om een 50mm Prime aan te schaffen.","author":"John","date":"24 november 2024","format":false,"excerpt":"Hier zijn 10 redenen waarom elke fotograaf een 50mm lens in zijn cameratas zou moeten hebben: 1. Betaalbaar en toegankelijk De meeste 50mm lenzen, vooral die met een diafragma van f\/1.8, zijn budgetvriendelijk in vergelijking met andere prime lenzen, waardoor ze een uitstekende keuze zijn voor zowel beginners als professionals.\u2026","rel":"","context":"In "Hardware"","block_context":{"text":"Hardware","link":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/category\/hardware\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/nifty-fifty-e1735066107510.png?fit=534%2C333&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/nifty-fifty-e1735066107510.png?fit=534%2C333&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/nifty-fifty-e1735066107510.png?fit=534%2C333&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":1320,"url":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/2023\/11\/08\/het-gedrag-van-elektronen\/","url_meta":{"origin":3050,"position":3},"title":"Het gedrag van elektronen","author":"John","date":"8 november 2023","format":false,"excerpt":"Elektronen zijn subatomaire deeltjes die een fundamenteel onderdeel zijn van atomen en een cruciale rol spelen in het gedrag van materie. Inzicht in het gedrag van elektronen staat centraal in ons begrip van scheikunde en de werking van elektronische apparaten. Hier volgt een overzicht van het gedrag van elektronen. Lading\u2026","rel":"","context":"In "Algemeen"","block_context":{"text":"Algemeen","link":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/category\/algemeen\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Atoommodel-van-Bohr-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Atoommodel-van-Bohr-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Atoommodel-van-Bohr-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":179,"url":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/2023\/10\/16\/belichtingsdriehoek\/","url_meta":{"origin":3050,"position":4},"title":"Belichtingsdriehoek.","author":"John","date":"16 oktober 2023","format":false,"excerpt":"De belichtingsdriehoek is een fundamenteel concept in de fotografie dat bepaalt hoe licht reageert op de camera om een beeld te cre\u00ebren. Het bestaat uit drie hoofdelementen: diafragma, sluitertijd en ISO. Deze drie factoren bepalen samen de uiteindelijke belichting van een foto. Diafragma verwijst naar de grootte van de opening\u2026","rel":"","context":"In "Belichting"","block_context":{"text":"Belichting","link":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/category\/belichting\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Belichtingsdriehoek2.jpg?fit=974%2C848&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Belichtingsdriehoek2.jpg?fit=974%2C848&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Belichtingsdriehoek2.jpg?fit=974%2C848&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Belichtingsdriehoek2.jpg?fit=974%2C848&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":196,"url":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/2023\/10\/15\/hoe-werkt-een-diafragma-in-een-camera\/","url_meta":{"origin":3050,"position":5},"title":"Hoe werkt een diafragma in een (video)camera?","author":"John","date":"15 oktober 2023","format":false,"excerpt":"Een diafragma in de lens van een (video)camera, ook wel aperture genoemd, is een essentieel onderdeel dat de hoeveelheid licht regelt die door de lens de camera binnenkomt. Het bestaat uit een reeks lamellen of een instelbare iris die kan worden geopend of gesloten om de grootte van het diafragma\u2026","rel":"","context":"In "Belichting"","block_context":{"text":"Belichting","link":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/category\/belichting\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/photon55.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/lens-e1711289134555.jpg?fit=500%2C333&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3050","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3050"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3050\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3087,"href":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3050\/revisions\/3087"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/photon55.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}